عزيز الله بيات

434

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

نشست . ( 1643 - 1715 م . ) هنگام درگذشت پدرش بيش از پنج سال نداشت . مازارن به كمك مادر او امور مملكت را اداره كرد . مازارن در سال 1661 درگذشت و لوئى شخصا قريب 23 سال به‌طور مستقيم امور كشور را به دست گرفت و با قدرت تمام حكومت كرد . با فيليپ چهارم و پنجم پادشاهان اسپانيا جنگهايى كرد و سرزمينهايى را به تصرف خود درآورد . لهستان : پادشاه لهستان در اين‌زمان كازيميريايان دوم است . ( 1648 - 1668 م . ) وى پسر سيگيموند سوم است كه به جاى برادرش لاديسلاوس چهارم به سلطنت نشست . در دوران سلطنت او كشور از هرحيث دستخوش هرج‌ومرج و فتنه و فساد و شورش قزاقها شده بود . شاه سليمان ( 1077 - 1106 ه . ق . ) ( 1666 - 1694 م . ) بعد از مرگ شاه عباس دوم فرزند او صفى ميرزا به نام شاه سليمان در سال 1077 يا 1078 هجرى به سلطنت نشست . در سال 1079 هجرى شيخ عليخان زنگنه را به وزارت خود منصوب كرد . در سال 1086 هجرى تركمانان به رهبرى آدينه سلطان به نواحى استرآباد و سمنان و دامغان حمله‌ور شدند ، اما به دست كلبعليخان شاملو يكى از سرداران شاه سليمان مغلوب و متوارى شدند . شاه سليمان در دوران سلطنت خود ، با اقدامات تلافىجويانه الكسى ميخالويچ از روسيه مواجه شد ، زيرا وى بعد از اطلاع از رفتار شاه عباس دوم نسبت به فرستادگان خود ، مبادرت به يك سلسله اعمال انتقامجويانه كرد ، از جمله تعداد پانصد نفر از قزاقان روسى را مأمور دستبرد و تجاوز به ولايات شمالى ايران كرد و اين راهزنان در جزاير آشوراده واقع در جنوب‌شرقى درياچه خزر مستقر شدند . چون شاه سليمان بيشتر دوران عمر خود را در حرمسرا با زنان و خواجه‌سرايان سپرى كرده بود ، بدون تربيت بار آمده و از امور كشوردارى فرسنگها فاصله داشت . از حسن تصادف در دوران سلطنت او تركان عثمانى كه از دشمنان سرسخت ايران بودند ، سرگرم جنگ با دول اروپا بودند و فرصت تاخت‌وتاز به ايران را نداشتند . از مشهورترين سياحانى كه در زمان او به ايران آمدند ، يكى شاردن و ديگرى